Özgür Renkler’in Savunuculuk Programı, LGBTİ+’ların yaşadıkları kent hakkında söz söyleme ve kentin kararlarına eşit biçimde katılma mücadelesinden doğdu.

​

Özgür Renkler, 2013 yılında Uludağ Üniversitesinde bir öğrenci topluluğu kurmak isteyen gençlerin bir araya gelmesiyle başladı. Ancak üniversite yönetimi, güvenliğimizi sağlayamayacağını ileri sürerek resmî bir topluluk olmamıza izin vermedi. Bu deneyim bize daha yolun başında önemli bir şey gösterdi. LGBTİ+’ların örgütlenme ve katılım hakkı, kurumların bizi tanıyıp tanımamasına bırakılamazdı.

​

Bu süreçte yerel yönetimlerin LGBTİ+’ların gündelik yaşamı üzerindeki belirleyici rolünü fark ettik. Barınmadan ulaşıma, sosyal destekten kültür-sanata, güvenli kamusal alanlardan karar alma süreçlerine kadar hayatımızın birçok alanı belediyelerin politikaları ve hizmetleriyle doğrudan ilişkiliydi. Bu nedenle yerel yönetimlerle yalnızca etkinlik desteği üzerinden değil, LGBTİ+ yurttaşların eşit hakları ve kente katılımı üzerinden ilişki kurmaya başladık.

​

2014 yerel seçimleri döneminde belediye başkan adayları ve yerel siyasetçilerle görüşerek LGBTİ+’ların kent hakkına ilişkin taleplerini gündeme taşıdık. SPoD’un hazırladığı LGBTİ+ Dostu Belediyecilik Protokolü, bu talepleri somutlaştıran önemli araçlardan biri oldu. Takip eden süreçte Nilüfer Belediyesi ve Nilüfer Kent Konseyiyle kurduğumuz ilişki sayesinde protokolün Nilüfer Belediyesi tarafından imzalanmasında etkin rol üstlendik.

​

Üniversitede resmî bir topluluk olarak kabul edilmememizin ardından Nilüfer Kent Konseyi ve Gençlik Meclisi yerel katılımı deneyimlediğimiz önemli alanlardan biri oldu. LGBTİ+ odaklı çalışmalar yürüttük, gençlik hakları alanındaki faaliyetlere katıldık ve farklı şehirlerden LGBTİ+ öğrencileri Bursa’da bir araya getiren buluşmalar düzenledik. Böylece savunuculuğu yalnızca kurumlara talep iletmek olarak değil, kararların konuşulduğu alanlarda doğrudan yer almak olarak deneyimledik.

Bu deneyimlerden doğan Savunuculuk Programı zamanla daha sistemli bir yapıya kavuştu. Bursa’da yaşanan LGBTİ+ hak ihlallerini, yerel medyadaki ayrımcı söylemleri, belediyelerin politikalarını, stratejik planlarını, eşitlik mekanizmalarını ve sundukları hizmetleri izlemeye başladık. LGBTİ+’ların kentte yaşadığı deneyimleri araştırmalar, raporlar ve haritalar aracılığıyla kayıt altına aldık.

​

İzleme çalışmalarımız zaman içinde farklı alanlara yayıldı ve süreklilik kazandı. Yerel yönetimlerin politika ve hizmetlerinden LGBTİ+’ların kent deneyimlerine kadar ürettiğimiz verilerin tek tek projeler içinde dağılmaması; düzenli, erişilebilir ve karşılaştırılabilir biçimde kamuoyuyla paylaşılması için ayrı bir izleme alanına ihtiyaç duyduk.

​

Özgür Renkler İzler aracılığıyla Bursa Büyükşehir Belediyesi ile 17 ilçe belediyesinin toplumsal cinsiyet eşitliği ve LGBTİ+ hakları alanındaki kurumsal yaklaşımlarını; stratejik planlarını, hizmetlerini ve eşitlik mekanizmalarını sistematik biçimde inceliyoruz. Belediyelerden elde ettiğimiz kurumsal verileri, Bursa’da yaşayan LGBTİ+’ların güvenlik, barınma, ulaşım, kamusal hizmetlere erişim ve yerel karar alma süreçlerine katılım deneyimleriyle birlikte ele alıyoruz.

​

Böylece savunuculuk çalışmalarımız yalnızca yaşanan sorunlara tepki vermekle sınırlı kalmıyor. İzleyen, belgeleyen, karşılaştıran, kamuoyuyla paylaşan ve bulgularını somut politika önerilerine dönüştüren kalıcı bir mekanizma oluşturuyoruz. Ürettiğimiz verileri raporlara, kurum görüşmelerine ve savunuculuk faaliyetlerine taşıyoruz. Özgür Renkler İzler bugün Savunuculuk Programı’nın veri üretme, kurumsal hafıza oluşturma ve yerel yönetimlerden hesap verebilirlik talep etme alanını oluşturuyor.

​

Savunuculuk Programı’yla amacımız, LGBTİ+’ların yalnızca belediye hizmetlerinden yararlanan kişiler olarak görülmesi değil; yaşadıkları kentin eşit yurttaşları, karar süreçlerinin katılımcıları ve yerel politikaların özneleri olarak tanınmasıdır.

Bir öğrenci topluluğunun üniversitede kendisine yer bulamamasıyla başlayan bu hikâye, bugün Bursa’nın yerel yönetimlerini, politikalarını ve hizmetlerini izleyen; ürettiği bilgiyi değişim talebine dönüştüren bir hak mücadelesine ulaştı.